Muzej Karla Maja i skalpovi kao problematični eksponati

Šta su to skalpovi?

Skalp (koža lobanje) je koža sa kosom odrana sa glave pobeđenog neprijatelja. Suprotno od popularnog verovanja, uzimanje skalpova nisu praktikovali samo Indijanci, već je takođe bilo rašireno među evropskim kolonistima. Upravo je Karl Maj bio taj koji je uticao na širenje pojma uzimanja skalpa kao tradicije starosedelačkog stanovništva Amerike. Najprodavaniji romani Karla Maja o Vinetuu nastali su pre nego što je autor uopšte i posetio Ameriku, ali je sam često širio dezinformacije da su knjige autobiografske.

 

Muzej Karla Maja

 

KArl MAj u čijem muzeje se nalaze skalpovi

Karl Maj

 

Muzej Karla Maja nalazi se blizu Drezdena u Nemačkoj. Osnovan je 1928. godine. Muzej je posvećen životu i radu nemačkog pisca Karla Maja (1842–1912), koji je napisao mnogo knjiga o Divljem zapadu i Indijancima u kojima se nalaze izmišljeni likovi Vinetu i Old Šeterhend. 1936. godine umetnik i istraživač Indijanaca poznat kao Peti Frank (1876–1959) donirao je kolekciju od 19 skalpova ovom muzeju. Frenk je do skalpova došao u periodu od nekoliko decenija tokom kojih je putovao u SAD, ponekad sa šouom Bufalo Bil Kodija. To je bila revija kaubojskih veština – “ Revija Divljeg zapada”. Inače, zanimljivo je da je Bufalo Bil gostovao i u Srbiji 1906. godine u brojnim srpskim gradovima među kojima su Beograd, Pančevo, Zrenjanin i Smederevo.

 

skalpovi

Skalp

Prvi skalp Frenk je nabavio 1904. godine dok je bio na turi sa jednim drugim šouom kada se zaustavio blizu indijanskog naselja. Jedne večeri je, nakon dugog pregovaranja, kupio indijanski skalp od potomaka poglavice Dakota, Brzog Sokola. Ovaj skalp, koji je poglavica dobio nakon bitke sa jednim Čipeva Indijancem, Frenk je dobio za dve flaše viskija, bocu brendija od kajsije i 1100 dolara. Dobio je i njegov nož za uzimanje skalpa koji je imao pet oznaka, što označava broj skalpova koje je Brzi Soko njim skinuo.

 

 

Borba za skalpove traje i danas

 

Chippewa_chief

Poglavica Čipeva plemena

Čipeva indijanci pripadaju najvećoj grupi Indijanaca u Severnoj Americi. Tokom godina se njihov broj sve više smanjuje. Čipeva Indijanci su uglavnom nastanjivali severne regije Sjedinjenih država.

Američki aktivisti traže da im se vrate skalpovi čije je izlaganje u američkim muzejima ilegalno od 1990. godine. Ipak, uprkos tome, muzej još uvek ne radi na tome da ih vrati.

Pre dve godine predstavnik Čipeva plemena je naglasio da je izlaganje skalpova u muzeju neprikladno i neprihvatljivo, da su to ljudski ostaci koji treba da se sahrane s puno poštovanja i da nikada nisu ni trebali da se odnesu iz plemena.

Sa druge strane Hans Grunert, kustos u muzeju je smatrao da su eksponati deo istorije i da je važno da muzej ne falsifikuje istoriju, ali da su spremni za razgovor sa potomcima.

Članovi plemena su se tada spremali da organizuju proteste tokom festivala posvećenom Karlu Maju i njegovoj zaostavštini.

Skalpovi u Muzeju Karla Maja

Skalpovi u Muzeju Karla Maja

 

 

Zašto Indijanci neguju dugu kosu?

 

download

Američki starosedeoci neguju dugu kosu

Svaka kultura ima određene važne tradicije. U tradiciji američkih starosedelaca je stav da je kosa spoljna projekcija nervnog sistema i da ima ulogu “ljudske antene”.

Većina Indijanaca kosu šiša samo pod posebnim okolnostima. Na primer, kada deca napune godinu dana i posle je više nikad ne ošišaju. Među nekim plemenima kosa se šišala kao deo običaja oplakivanja preminulih osoba.

 

 

Muškarci su nosili dugu kosu, puštenu ili upletenu u vreme mira, a ponekad dugu loknu na obrijanoj glavi tokom ratova.

 

Američka legenda ili ipak ima istine u tome?

 

Postoji legenda prema kojoj je američka vojska  tokom Vijetnamskog rata regrutovala Indijance koji su imali talenat za praćenje. Međutim, kako bi došli u vojsku, šišali bi se i te moći bi nestajale. Vojska je onda vršila testove tako što bi od dvojice podjednako dobrih tragača jednog ošišala, a drugom bi ostavila dugu kosu. Kada bi ih ponovo testirali dugokosi Indijanac bi i dalje imao sajnu intuiciju i natprosečne sposobnosti, koje bi se kod drugog gubile.

Share this post